Σύνοψη της ιστορίας της αρχιτεκτονικής στην Κύπρο

summary-of-the-history-of-architecture-in-cyprusΗ πλούσια κυπριακή ιστορία, από την απαρχή του ανθρώπινου πολιτισμού μέχρι τον μεσαίωνα, είναι διάστικτη από σπουδαία μνημεία. Δίπλα όμως στα αρχαία ερείπια και τις βυζαντινές εκκλησίες, υπάρχει η αρχιτεκτονική εξέλιξη του θεμέλιου λίθου των κοινωνιών, το απλό και συνηθισμένο σπίτι. Αυτά τα παραδοσιακά οικήματα, φτιαγμένα για να στεγάσουν τις ζωές και τις προσδοκίες καθημερινών ανθρώπων, αποτελούν ζωντανή μαρτυρία του πολιτισμού, των πεποιθήσεων και των κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που έζησαν οι παλιότερες γενιές.

Η μορφή και οργάνωση των οικισμών και των κτισμάτων εξαρτώνται από τη μορφολογία της γης, τις κλιματικές συνθήκες, τα διαθέσιμα υλικά αλλά και από τις κοινωνικές και οικονομικές επιταγές κάθε εποχής. Οι εκκλησίες συνιστούν τον ιστορικό κορμό του οικισμού, ένα μέρος συγκέντρωσης για τους κατοίκους και το κέντρο της κοινωνικής δραστηριότητας. Άλλοι δημόσιοι χώροι ήταν σπάνιοι και συνήθως δημιουργούνταν δίπλα από τον κύριο δρόμο του οικισμού.

Το αγροτικό σπίτι

Συνήθως χτίζοταν χωρίς πρότερο σχεδιασμό, αλλά ακολουθούσε τις ανάγκες της οικογένειας. Η οργάνωση του σπιτιού καθρέφτιζε την εσωστρεφή φύση της κοινότητας. Η κλειστή εσωτερική αυλή ήταν η καρδιά του σπιτιού και ο βασικός χώρος ζωής και εργασίας για ανθρώπους και ζώα. Περικυκλωμένη από ψηλούς τοίχους, παρείχε πρόσβαση στους υπόλοιπους χώρους του σπιτιού, δηλαδή τα δύο ή τρία μακρυνάρια (μακρόστενα δωμάτια), τα κελάρια και τους βοηθητικούς χώρους. Τα δωμάτια δε συνδέονταν μεταξύ τους αλλά οι πόρτες τους άνοιγαν προς την αυλή.

Το αστικό σπίτι

Η μετάβαση σε αυτό τον τύπο οικίας έλαβε χώρα στα τέλη του 19ου αιώνα, μαζί με το τέλος της οθωμανικής κατοχής. Τότε δημιουργήθηκε και η κυπριακή μεσαία τάξη ως το αποτέλεσμα των κοινωνικοοικονομικών αλλαγών που συντελέσθηκαν. Η νέα μορφή της οικίας πλέον, αντιπροσώπευε την κοινωνική θέση του ιδιοκτήτη, οπότε η είσοδός της ήταν στον δρόμο για να είναι το οικοδόμημα ορατό από τους περαστικούς. Η μόδα της εποχής ήταν το νεοκλασικό στυλ και οι κύριοι χώροι ήταν σε ξεχωριστό κτίριο από την κουζίνα και το πλυσταριό. Σε πολλές περιπτώσεις, υπήρχε πέργκολα κατά μήκος του σπιτιού και μεγάλα παράθυρα επέτρεπαν στο φως να πλημμυρίζει τα δωμάτια. Κτίρια αυτής της εποχής στέκουν ακόμα περήφανα σε πολλές πόλεις της Κύπρου.

Leave a Reply